Verginin Tanımı ve Vergi Hukukunun Uygulanışı

Kategori: Genel - Yorum Yazın
Verginin Tanımı ve Vergi Hukukunun Uygulanışı

Vergi Nedir?

Devlet para politikasının sürdürülebilirliği için çeşitli şekillerde gelirler elde etmek zorundadır. Bu gelirlerin büyük bir bölümü vergiler ile sağlanır. Bir devlet içerisinde yaşayan herkes kamu hizmetlerinin düzgün bir şekilde işleyebilmesi için devlete direkt veya dolaylı yollardan vergi öderler. Devletin ve onun kurumlarının giderlerini karşılayabilmek amacıyla çeşitli yöntemlerle, içerisinde yaşayan kişilerden ve kuruluşlardan vergi gelirleri elde eder.

Vergiler, dolaylı ve dolaysız vergiler olarak sınıflandırılırlar. Eğer kişi, vergiyi elden direkt olarak devlete ödüyorsa buna dolaysız vergi denir. Bu vergilere örnek olarak gelir vergisi, motorlu taşıt vergisi gösterilebilir.

Dolaylı vergiler ise kişinin direkt olarak devlete ödemediği vergilerdir. Bu vergi bir aracı tarafından devlete ödenir. Bunun en iyi örneği özel tüketim vergisi (ÖTV) ve katma değer vergisi (KDV) olarak gösterilebilir. Bu tip vergiler bir mal alımında satıcının belirlediği fiyatın üstüne eklenerek satıcı tarafından tahsis edilir ve devlete ödenir.

Vergi Hukuku Nedir?

Devlet her organını yasalara göre düzenlediği gibi vergi alımını da yasal zemine oturtmuştur. Anayasanın 73.maddesinde vergi ve vergiden sorumlu olan kollar açıkça ortaya konulmuştur. Vergi hukuku çeşitli vergi kanunlarının yapısını, vergi hakkını, vergi suçlarını, çeşitli nedenlerle doğan çakışmaları düzenleyen ve inceleyen hukuk yapısıdır. Devletlerin özel vergi hukuku dışında uluslararası vergi hukuku da bulunur ve uluslararası şirketlerin vergi hukukları bu çerçeve üzerinden incelenir. Basan Avukatlık Bürosu’ndan Avukat Reşat Gökhan Basan’ın yazdığı makale bu konuya ilişkin iyi bir kaynak olarak gösterilebilir.

Vergi Hukukunun çeşitli yasal kaynakları vardır. Bu kaynaklar asli kaynaklar ve tali kaynaklar olmak üzere kendi içlerinde ikiye ayrılır. Asli kaynakların en kapsayıcısı anayasadır. Çeşitli yasa ve kanunlar, bakanlar kurulu sonrası açıklanan kararlar, kanun hükmünde kararnameler, uluslararası antlaşmalar, içtihadı birleştirme kararları gibi kaynaklar asli kaynaklardır. Bu kaynaklar kuralları koyarlar. Tali kaynaklar ise, bu kural koyucuların yaptıkları yasaların nasıl uygulanacağına dair yol gösteren hükümlerdir. Tali kaynaklara tüzükler, yönetmelikler ve tebliğler girer.

Verginin İlkeleri Nelerdir?

Vergi ilkeleri vergi sisteminin bir devlet içerisinde işletilebilmesini ve devamlılığını sağlamak amacıyla ortaya konulmuş ilkelerdir. İlkelerin işlerliği sonucu vergi kolaylıkla ve kişiye ve kuruma yük olmadan sağlanabilir.

Adalet İlkesi

Toplumun gelir düzeyine uygun, adil bir şekilde vergiler oluşturulmalıdır. Toplumun tüm kesimleri vergiye tabidir. Ancak sosyoekonomik sıkıntılar nedeniyle toplumun bazı grupları vergi ödemekten muaf olabilirler. Buna vergi muafiyeti denir. Vergi istisnası ise vergi alınması gereken bir durum olmasına rağmen o ana özel oluşmuş özel bir durumdan dolayı o işten vergi alınmamasıdır.

Ekonomiklik İlkesi

Verginin uygulaması getirisinden çok daha fazla maliyetli olmamalıdır. Verginin amacı para artırarak devletin sürekliliğini sağlayarak toplumu refaha kavuşturmaktır. Vergi hızlı bir şekilde belirli bir dönemde toplanmalı, gelirinin giderinden fazla olması sağlanmalıdır.

Yasallık İlkesi

Hukuk devletinde vergiler Anayasanın tamamına uygun olarak konulmalıdır. Suçun ve cezanın açıkça belirtilmesi ve bu çerçevede her türlü yasal zeminin sağlanması vergi tahsili için önem taşır.

Kesinlik İlkesi

Vergi tek yönlü bir oluşumdur. Vergi ödendikten sonra kişiye geri iadesi söz konusu değildir. Vergilerin ödenmesi amacıyla teşvik niteliğinde olan vergi iadesi bu kapsama girmez. Kanunlar mükelleflerin bunu açıkça anlayacağı şekilde yazılmalı böylelikle mükelleflerin herhangi bir şüphe içerisine düşmemesi sağlanmalıdır.

 

 


Bu Yazıyı Paylaş! Google+! Pinterest!